ABD’nin İran operasyonları ve misillemeleri petrol fiyatlarını yükseltti. Stratejik rezervler ve yaptırım esnekliklerine rağmen Hürmüz Boğazı belirsizliği fiyatları dizginleyemedi.
ABD ve müttefiklerinin İran’a yönelik müdahaleleri ve İran’ın misilleme hamleleri, küresel petrol arzında belirsizlik yaratarak fiyatları yukarı çekti. Dünya petrol sevkiyatının kilit noktalarından Hürmüz Boğazı’ndaki trafik aksamaları ve çatışmaların enerji tesislerini hedef alması, petrol fiyatlarındaki dalgalanmayı artırdı.
ABD Başkanı Trump yönetiminin, Orta Doğu’daki gerilimin tetiklediği enerji maliyetlerini kontrol altına alma çabaları, 100 doların üzerindeki ham petrol fiyatlarını düşürmede yetersiz kaldı. Stratejik rezervlerin piyasaya sürülmesi ve yaptırımlarda esneklik gibi adımlar, jeopolitik risklerin gölgesinde somut sonuçlar vermedi.
Uzmanlar, petrol fiyatlarını düşürmenin en etkili yolunun, dünya petrolünün yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nın yeniden güvenli hale gelmesi olduğunu belirtiyor.
ABD yönetimi, petrol piyasasına doğrudan müdahale ederek Stratejik Petrol Rezervi’nden 172 milyon varil petrolü piyasaya sürdü. Bu, ABD tarihindeki en büyük rezerv tahliye operasyonlarından biri olarak kayıtlara geçti. Enerji Bakanı Chris Wright, rezervlerden petrol akışının günlük 1 ila 1,5 milyon varil arasında olacağını açıkladı.
Ayrıca, Washington yönetimi Rus, İran ve Venezuela petrolüne yönelik yaptırımlarda geçici esneklikler sağladı. ABD Hazine Bakanlığı, Hint rafinerilerinin Rus petrolü alımına izin veren 30 günlük geçici muafiyet yayınladı. Benzer şekilde, denizde mahsur kalmış Rus petrolünün satın alınmasına ve Venezuela petrol sektörüne yönelik kısıtlamalara da geçici izinler verildi. İran petrolünün satışına yönelik de dar kapsamlı 30 gün süreli bir genel lisans yayımlandı.
İç piyasadaki akaryakıt akışını hızlandırmak amacıyla ABD limanları arasında mal taşımacılığında Jones Yasası’na 60 günlük muafiyet getirildi. Bu karar, ABD ordusunun operasyonları sürerken petrol piyasasındaki aksaklıkları hafifletmeyi hedefliyor.
ABD yönetiminin tüm müdahalelerine rağmen petrol fiyatları yüksek seyrini koruyor. Brent petrolün varil fiyatı 100 doların üzerinde, Batı Teksas (WTI) ham petrolü ise 90 dolar seviyelerinde işlem görüyor. Orta Doğu’daki jeopolitik riskler ve artan talep, benzin fiyatlarını yukarıda tutuyor.
Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, ABD’de normal benzinin ulusal ortalama fiyatı 23 Mart itibarıyla galon başına 3,96 dolara ulaştı. Bir ay önce 2,94 dolar olan bu rakam, yıllık bazda yüzde 26,6’lık bir artış gösterdi. California gibi bazı eyaletlerde benzin fiyatları 5,8 dolara kadar çıktı.
Artan akaryakıt maliyetlerinin lojistik giderleri yükseltmesi ve gıda gibi temel tüketim ürünlerinde fiyat artışlarını tetiklemesi endişesi dile getiriliyor.
Yorum Yap