Akıllı telefon kullanımının yaygınlaşmasıyla ‘telefon boynu sendromu’ vakaları artıyor. Op. Dr. Seyhan Orak, gençlerdeki tehlikeye dikkat çekti.
Akıllı telefon, tablet gibi dijital cihazların yaygınlaşmasıyla ‘telefon boynu sendromu’ (text neck) vakaları özellikle genç yaş gruplarında endişe verici bir artış gösteriyor. Beyin ve Sinir Cerrahisi Bölümü’nden Op. Dr. Seyhan Orak, başın uzun süre öne eğik tutulmasının servikal omurgaya binen yükü katlayarak artırdığını belirtti. Bu durumun kas yorgunluğundan öte, uzun vadede kalıcı hasarlara yol açma potansiyeli taşıdığını vurguladı.
Op. Dr. Orak, insan başının normal ağırlığının yaklaşık 4-5 kilogram olduğunu ifade etti. Ancak başın öne doğru eğilmesiyle omurgaya binen yükün önemli ölçüde arttığını açıkladı. Örneğin, 15 derecelik bir eğimde bu yük yaklaşık 12 kilograma, 60 derecelik bir eğimde ise 25-30 kilograma kadar ulaşabiliyor. Bu artan yük, kısa vadede kas yorgunluğuna neden olurken, uzun vadede kas, bağ ve disk yapılarında mikroskobik hasarların temelini oluşturuyor.
Telefon boynu sendromunun en sık 12-35 yaş aralığında görüldüğünü belirten Op. Dr. Seyhan Orak, son yıllarda durumun çok daha küçük yaş gruplarına indiğine dikkat çekti. Özellikle 8-10 yaş grubundaki çocuklarda belirgin bir artış gözlemlendiğini kaydetti. Bu düşüş, teknolojik cihazların kullanım yaşının azalmasıyla doğrudan ilişkilendiriliyor.
Erken dönemde başlayan postür bozukluklarının ilerleyen yıllarda kalıcı hale gelme riskini artırdığını belirten Op. Dr. Orak, uzun süreli yanlış duruşun omurganın doğal yapısını bozabileceğini ifade etti. Boyun bölgesinde bulunması gereken servikal lordoz eğriliğinin düzleşebileceğini, hatta bazı durumlarda tersine dönebileceğini açıkladı. Bu durum, kas dengesizliği gelişimine de zemin hazırlıyor.
Kas dengesizliğinde ön taraftaki kaslar kısalırken, arka taraftaki kaslar zayıflayabiliyor. Bu dengesizlik omurganın destek mekanizmasını bozarak diskler üzerinde asimetrik basınç oluşturuyor. Zamanla disk dejenerasyonu, faset eklem zorlanmaları ve miyofasiyal ağrı sendromu gibi ciddi sorunların ortaya çıkmasına neden oluyor.
Telefon boynu sendromunun ilerleyen süreçte nörolojik problemlere yol açabileceğini kaydeden Op. Dr. Seyhan Orak, uzun vadede boyun fıtığı gelişimi ve omurilik kanalında daralma görülebileceğini belirtti. Bu durum sinir köklerinin baskı altında kalmasına, sinir sıkışmalarına ve ağrıya yol açıyor. Uyuşma, karıncalanma ve güç kaybı gibi bulgularla da kendini gösterebilen ileri vakalar, cerrahi müdahale gerektirebiliyor.
Hastalığın en sık görülen belirtisinin boyun ağrısı olduğunu dile getiren Orak, buna omuz ve sırt bölgesine yayılan ağrıların eşlik edebileceğini ekledi. Özellikle ense kökenli baş ağrılarına dikkat edilmesi gerektiğini vurguladı. Boyunda sertlik, uzun süreli kullanımdan sonra artan yorgunluk hissi de sıkça gözlemlenen belirtiler arasında yer alıyor.
İlerleyen aşamalarda baş dönmesi, kollarda, sırtta ve göğüs bölgesinde karıncalanma ve uyuşma gibi nörolojik bulgular ortaya çıkabiliyor. Bu belirtiler, durumun yalnızca kas kaynaklı olmadığını, sinir yapılarının da etkilenmeye başladığını gösteriyor. Önlem alınmadığında sendromun zamanla kronikleşebileceğini, servikal disk hernisi ve servikal spondiloz gibi dejeneratif omurga hastalıklarının gelişebileceğini Op. Dr. Orak aktardı.
Telefon kullanımı için tamamen zararsız kabul edilebilecek kesin bir süre bulunmadığını ifade eden Op. Dr. Seyhan Orak, uzun süre kesintisiz kullanımın risk oluşturduğunu belirtti. Özellikle “20-20-20 kuralı”nın önemine dikkat çekti. Her 20 dakikalık kullanımdan sonra en az 20 saniyelik mola verilmesi öneriliyor. Günlük kullanım süresinin yetişkinlerde 2-3 saat, çocuklarda ise yaşa bağlı olarak 1-2 saat aralığını geçmemesi gerektiğini söyledi.
Telefon kullanımında doğru duruşun en kritik noktalardan biri olduğunu vurgulayan Orak, cihazın göz hizasında tutulması gerektiğini aktardı. Başın öne eğilmesinden kaçınılmalı, dirsekler desteklenmeli, sırt dik tutulmalı ve mümkünse bir yüzey tarafından desteklenmelidir. Uzun süre aynı pozisyonda kalmaktan kaçınılmalı, düzenli aralıklarla hareket edilmelidir. Bu basit önlemler, uzun vadede omurga sağlığını korumada oldukça etkili rol oynar.
Ailelerin rol model olmasının önemine de değinen Op. Dr. Seyhan Orak, çocukların ebeveyn davranışlarını taklit ettiğini belirtti. Bu nedenle sağlıklı teknoloji kullanım alışkanlıklarının önce yetişkinler tarafından benimsenmesi gerektiğini vurguladı. Erken dönemde fark edildiğinde telefon boynu sendromunun büyük ölçüde geri döndürülebilir bir durum olduğunu da ekledi.
Tedavi sürecinde postür eğitimi ve egzersizlerin büyük önem taşıdığını kaydeden Orak, özellikle servikal ekstansör kasları güçlendiren egzersizler ve skapular stabilizasyon çalışmalarını önerdi. Fizik tedavi uygulamalarının da tedaviye katkı sağladığını belirtti. Daha ileri vakalarda ilaç tedavisi gerekebileceğini, nadir durumlarda ise cerrahi müdahalenin gündeme gelebileceğini ifade ederek sözlerini tamamladı.
Yorum Yap