TÜBİTAK destekli yerli rumen sensör bolusu projesi, sığırların sağlık durumunu anlık izleyerek verimi artırmayı ve buzağı ölümlerini azaltmayı hedefliyor.
Türkiye’de hayvancılık sektöründe dijital dönüşümü hızlandırmak amacıyla “Sığır Sağlığının İzlenmesine Yönelik Yerli Rumen Sensör Boluslarının Geliştirilmesi” projesi hayata geçirildi. TÜBİTAK-1005 programı kapsamında desteklenen bu girişim, Sivas Bilim ve Teknoloji Üniversitesi koordinasyonunda dört üniversitenin iş birliğiyle yürütülüyor. Proje, sığırların midesine yerleştirilecek yerli sensör bolusları sayesinde hayvan sağlığını anlık izlemeyi ve verimliliği artırmayı hedefliyor.
Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi (EBYÜ) Elektrik-Elektronik Mühendisliği Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Agah Oktay Ertay, projenin sığır sağlığını iyileştirmeye yönelik çalışmalarını sürdürdüğünü belirtti. Ertay, halihazırda büyük ölçüde ithal edilen rumen sensör boluslarının yerli imkanlarla üretileceğini ifade etti. Bu sayede Türkiye’deki sığır yetiştiriciliğinde süt ve et veriminin artırılması amaçlanıyor.
Sensör bolusu, hayvanın midesindeki “rumen” bölgesine yerleştirilerek ortam sıcaklığını ve pH değerlerini sürekli olarak dışarıya aktaracak. Bu veriler, hayvanın midesindeki tüm aktivitelerin gözlemlenmesini sağlayacak ve bilgisayar veya tablet üzerinden takip edilebilecek. Elde edilen veriler, hayvanın süt verimi, kızgınlık zamanı ve et kapasitesi gibi geleceğe yönelik öngörüleri güçlendirecek.
Dr. Ertay, rumen sensör bolusunun doğum yaklaşımı, hastalık durumu veya hastalanma riski gibi kritik sorulara yanıt arayacağını vurguladı. Türkiye’deki buzağı ölümleri oranının yaklaşık yüzde 15 seviyesinde olduğunu kaydeden Ertay, rumen sensör bolusunu aktif kullanan ülkelerde bu oranın yüzde 2-3 seviyelerine düştüğünü örnek gösterdi.
Geliştirilecek rumen sensör bolusunun dış yüzeyi polimer malzemeden oluşuyor. Bu yapı, hayvanın midesine zarar vermeden beş yıldan uzun süre kalmasını sağlıyor. Sensör, mideden tüm bilgileri dışarıya aktararak veteriner hekimlerin ve çiftçilerin tabletleri üzerinden hayvan verilerini anlık olarak incelemesine olanak tanıyor.
Bu sayede çiftçiler, hayvanın kızgınlık dönemi, doğum yaklaşımı veya olası bir hastalık durumu gibi önemli bilgileri kolayca takip edebilecek. Ürünün Türkiye genelinde yaygınlaşmasıyla buzağı ölümlerinin önemli ölçüde azalması bekleniyor. Böylece hayvancılıkta verimlilik artışı sağlanacak.
Proje ekibi, rumen sensör bolusunun üretimi tamamlandıktan sonra 10 hayvan üzerinde kapsamlı testler gerçekleştirecek. On sekiz aylık bir süreci kapsayan bu çalışma, tarımda ve hayvancılıkta dijitalleşmeyi hedefliyor. Projenin başarıyla sonuçlanması, sürdürülebilir tarım ve hayvancılığın gelişimine katkı sunarken, 12. Kalkınma Planı’nda yer alan Türkiye’deki sığır sayısı artışı hedefine de destek olacak.
Yorum Yap