ABD ve İsrail’in İran’da beklediği iç ayaklanma gerçekleşmedi. Mossad’ın planı tutmazken, Washington Kürt gruplar seçeneğini geri çevirdi.
ABD ve İsrail’in İran’da beklediği kitlesel ayaklanma, savaşın başlamasından üç hafta sonra gerçekleşmedi. İsrail dış istihbarat servisi Mossad, yoğun hava saldırıları sonrası rejimin düşeceğini öngörmüştü. Donald Trump yönetimi de bu iyimserliği benimsemişti. Ancak İran’daki güvenlik güçleri, beklenen halk hareketini engelledi.
Mossad Başkanı David Barnea, Başbakan Benjamin Netanyahu’ya savaşın ilk günlerinde İran içinde kitlesel bir ayaklanma yaşanabileceğini iletti. Barnea, üst düzey suikastlar ve hava saldırılarının protestoları büyüterek rejimin çöküşüne yol açabileceğini belirtti. Bu plan, Ocak ortasında Washington’da Donald Trump yönetimine de sunuldu. Trump, savaşın başında İran halkına hükümeti ele geçirme çağrısı yapmıştı.
Savaşın başlamasından üç hafta sonra, ABD ve İsrail istihbaratına göre İran’daki yönetim ayakta kalmayı sürdürdü. Güvenlik güçlerinin yarattığı baskı ve korku ortamı, kitlesel protestoların önüne geçti. New York Times, bu durumu savaş planlamasındaki temel hatalardan biri olarak değerlendirdi. İran yönetimi, içeriden çözülmek yerine çatışmayı tırmandırdı.
Savaş öncesinde hem ABD’li yetkililer hem de İsrail ordusunun askeri istihbarat birimi AMAN, böyle bir ayaklanma ihtimaline şüpheyle yaklaşıyordu. Amerikan askeri yetkililer, bombardıman sürerken halkın sokaklara çıkmasının gerçekçi olmadığını Trump’a iletti. İstihbarat raporlarında da geniş çaplı bir isyan olasılığının düşük olduğu vurgulandı.
Savaşın ilerleyen günlerinde ABD yönetimi de kamuoyuna yaptığı açıklamalarda ayaklanma ihtimalini daha az dile getirdi. Donald Trump, İran’daki güvenlik güçlerinin protestoculara sert müdahale ettiğini ve bunun büyük bir engel olduğunu kabul etti. Benjamin Netanyahu ise daha temkinli bir dil kullanarak “Devrimler havadan yapılamaz” ifadesini kullandı.
Perde arkasında Netanyahu’nun Mossad’ın öngörülerinin gerçekleşmemesinden rahatsızlık duyduğu belirtildi. Güvenlik toplantılarında operasyonların sonuç vermemesinden şikâyet ettiği ve Trump’ın çatışmayı erken sonlandırmasından endişe ettiği aktarıldı. Planın dikkat çeken unsurlarından biri, Irak’ın kuzeyindeki Kürt grupların İran’a yönlendirilmesi seçeneğiydi.
İsrail’in İran’ın kuzeybatısına yönelik yoğun saldırılarının, bu senaryoya zemin hazırlamayı amaçladığı değerlendirildi. Ancak ABD tarafı bu fikre sıcak bakmadı. Donald Trump, Kürt güçlerin İran’a girmesini istemediğini açıkça dile getirdi.
Yorum Yap