Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimlerin artması, lojistik sektörünü alternatif rotalara yöneltiyor. Sektör uzmanları, bu durumun kalıcı bir stratejiye dönüştüğünü belirtiyor.
ABD ile İran arasındaki geçici ateşkesin kırılganlaşması ve İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırıları Orta Doğu’da gerilimi yeniden tırmandırdı. Bu durum, küresel ticaretin kilit noktalarından Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatları durma noktasına getirerek lojistik sektörünü alternatif rota arayışlarına mecbur bıraktı.
Bölgedeki tansiyonun artması, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı üzerindeki riskleri yükseltti. İran’ın boğazdaki geçişleri kısıtlamasıyla sevkiyatlar yeniden sekteye uğradı. Bu gelişmeler, jeopolitik bir koridor haline gelen boğaza alternatif rota arayışlarını hızlandırdı.
ING Group Kıdemli Ulaşım ve Lojistik Sektör Ekonomisti Rico Luman, ateşkesin enerji piyasalarındaki baskıyı hafifleteceğini ancak tam normalleşmenin zaman alacağını belirtti. Luman, ablukanın kalkmasının mahsur kalan gemilere fırsat sunacağını ancak tedarik zincirlerinde dalgalanmalar yaşanacağını vurguladı. Gemilerin bölgeden ayrılmasının ve her şeyin normale dönmesinin haftalar süreceğini ekledi.
Luman, İran’ın boğaz üzerindeki kontrolünü sürdürmek isteyeceğini ve bunun müzakerelerde en güçlü kozu olacağını ifade etti. Bu durumun, daha kısıtlayıcı bir boğazla karşı karşıya kalınmaya devam edileceği anlamına geldiğini bildirdi. Normalleşmenin uzun süreceği konusunda uyarılarda bulundu.
Luman, küresel lojistikte geleceğe yönelik olarak, alternatif kara yolu rotaları oluşturan şirketlerin bir süre daha bu rotalara bağlı kalacağını söyledi. Durumun belirsizliği nedeniyle Hürmüz’e yönelik seferlere hemen yeniden başlama konusunda isteksiz olabileceklerini aktardı. Boğaza tam bağımlılığın riskli olduğunun anlaşılmasıyla bunun tedarik zincirleri üzerinde kalıcı bir etki bırakacağına inandığını belirtti.
Bu durumun, Umman, Suudi Arabistan (Kızıldeniz) ve Türkiye üzerinden geçen kara yolu tedarik güzergahlarına fayda sağlayabileceğini ekledi. Enerji cephesinde ise boru hattı altyapısının kullanımının artacağını ve mevcut hatların genişletilebileceğini öngördü. Jeopolitik gerilimlerin sona ermesinin pek muhtemel görünmediğini, bu nedenle lojistik paydaşlarının Körfez bölgesine giden ve oradan gelen tedariki çeşitlendirerek tedarik zincirlerini daha dayanıklı hale getireceğini sözlerine ekledi.
Uluslararası Taşımacılık ve Lojistik Hizmet Üretenleri Derneği (UTİKAD) Başkanı Bilgehan Engin, 15 günlük ateşkesin kademeli bir normalleşme beklentisi yarattığını ancak kısa vadede tam güvenli geçiş ortamının oluştuğunu söylemenin zor olduğunu belirtti. Büyük hat operatörlerinin, ateşkesin transit fırsatları yaratabileceğini ancak henüz tam denizcilik güvenliği sağlamadığı görüşünde olduğunu aktardı.
Engin, enerji taşımacılığında ilk etkinin petrol fiyatlarında geri çekilme ve piyasalarda rahatlama şeklinde görüldüğünü, ancak fiziksel akışların eski seviyelerine dönmesinin zaman alacağını ifade etti. Navlun ve sigorta tarafında kısa vadede aşağı yönlü bir düzeltme beklenebileceğini, ancak risk algısının tamamen ortadan kalkmadığı için sigorta primleri ve ek ücretlerin kriz öncesi seviyelere hızlı dönmesinin beklenmediğini aktardı.
Engin, ateşkesin kısa vadede maliyetler üzerinde baskı oluştururken, piyasanın temkinli duruşunun ve operasyonel ihtiyatın devam edeceğini vurguladı. Ateşkesin geçici niteliğinin, lojistik şirketleri ve tedarik zinciri aktörlerinin bu süreci bir fırsat penceresi olarak değerlendirmesine yol açtığını belirtti. Firmaların biriken yükleri eritme, ertelenmiş sevkiyatları hızlandırma ve kontratlarını yeniden dengeleme odaklı çalışacağını ekledi.
Son haftalarda yaşanan gelişmelerin, Hürmüz Boğazı’nın jeopolitik olarak kontrollü bir koridor haline geldiğini ortaya koyduğunu kaydeden Engin, bu nedenle alternatif güzergah arayışlarının daha kalıcı bir stratejiye dönüştüğünü ifade etti. Risk yönetimi yaklaşımının da yapısal olarak değiştiğini, firmaların tek rota bağımlılığını azaltma, multimodal taşıma çözümlerine yönelme ve sigorta ile finansal koruma araçlarını çeşitlendirme eğiliminde olduğunu belirtti.
Yorum Yap