Dijital cihazların yoğun kullanımı ‘telefon boynu sendromu’nu tetikliyor. Uzmanlar, başın öne eğik duruşunun omurgaya binen yükü artırdığını ve kalıcı hasarlara yol açabileceğini belirtiyor.
Akıllı telefonlar ve tabletler gibi dijital cihazların yaygınlaşmasıyla ‘telefon boynu sendromu’ adı verilen yeni bir sağlık sorunu ortaya çıktı. Tıbbi literatürde ‘text neck’ olarak bilinen bu durum, başın uzun süre öne eğik pozisyonda kalması sonucu servikal omurgaya binen yükün artmasıyla oluşan bir postür bozukluğudur.
Beyin ve Sinir Cerrahisi Uzmanı Op. Dr. Seyhan Orak, normalde 4-5 kilogram olan baş ağırlığının, öne eğilme açısına göre omurgaya binen yükü katlayarak artırdığını belirtti. 15 derecelik eğimde bu yük 12 kilograma çıkarken, 60 derecelik eğimde 25-30 kilograma ulaşabiliyor. Kısa vadede kas yorgunluğuna neden olan bu durum, uzun vadede kas, bağ ve disk yapılarında mikroskobik hasarlara yol açarak daha ciddi sorunların zeminini hazırlıyor.
Op. Dr. Orak, telefon boynu sendromunun en sık 12-35 yaş aralığında görüldüğünü, ancak son yıllarda bu yaş grubunun 8-10 yaşa kadar indiğini vurguladı. Teknolojik cihaz kullanım yaşının düşmesiyle doğru orantılı olarak artan bu durum, erken yaşta başlayan postür bozukluklarının kalıcı hale gelme riskini yükseltiyor. Uzun süreli yanlış duruş, omurganın doğal yapısını bozarak servikal lordozun düzleşmesine veya tersine dönmesine neden olabiliyor. Kas dengesizliği, disk dejenerasyonu ve miyofasiyal ağrı sendromu gibi sorunlar da bu duruma eşlik edebiliyor.
İlerleyen vakalarda boyun fıtığı ve omurilik kanalında daralma gibi ciddi nörolojik problemler görülebileceğini belirten Op. Dr. Seyhan Orak, sinir köklerinin baskı altında kalmasıyla ağrı, uyuşma, karıncalanma ve güç kaybı gibi belirtilerin ortaya çıkabileceğini söyledi. En sık görülen belirti boyun ağrısı olup, omuz ve sırt bölgesine yayılabilir. Ense kökenli baş ağrıları, boyunda sertlik ve yorgunluk hissi de dikkat edilmesi gereken diğer belirtiler arasında yer alıyor.
İleri aşamalarda baş dönmesi, kollarda, sırtta ve göğüs bölgesinde karıncalanma ve uyuşma gibi nörolojik bulgular, durumun sadece kas kaynaklı olmadığını ve sinir yapılarının da etkilendiğini gösteriyor. Önlem alınmadığında sendrom kronikleşerek servikal disk hernisi, dejeneratif omurga hastalıkları ve denge problemleri gibi daha ciddi sorunlara yol açabiliyor.
Op. Dr. Seyhan Orak, telefon kullanımında kesinlikle zararsız bir süre olmadığını ancak uzun süreli kesintisiz kullanımın risk taşıdığını belirtti. Her 20 dakikada bir 20 saniye mola verilmesi önerilen 20-20-20 kuralı önem taşıyor. Günlük kullanım süresi yetişkinlerde 2-3 saat, çocuklarda ise 1-2 saat ile sınırlandırılmalı. Cihazın göz hizasında tutulması, başın öne eğilmesinin engellenmesi, dirseklerin desteklenmesi ve sırtın dik tutulması gibi basit önlemler, omurga sağlığını korumada kritik rol oynuyor.
Ailelerin rol model olması ve çocuklara sağlıklı teknoloji kullanım alışkanlıkları kazandırması büyük önem taşıyor. Telefon boynu sendromu erken fark edildiğinde postür eğitimi, egzersizler ve fizik tedavi ile büyük ölçüde geri döndürülebiliyor. İleri vakalarda ilaç tedavisi veya nadiren cerrahi müdahale gerekebiliyor.
Yorum Yap