Bakan Kacır, Türkiye’nin imalat sanayi katma değerindeki dünya payını ikiye katladığını açıkladı. Küresel değişimlere karşı yeni dönem stratejileri masada.
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Sanayinin Dönüşümü ve Teşvikler Bilgilendirme Toplantısı’nda Türkiye’nin imalat sanayi katma değerindeki dünya payını ikiye katladığını açıkladı. Bakan Kacır, son 23 yılda imalat sanayi katma değerinin 41 milyar dolardan 246 milyar dolara yükseldiğini belirtti. Bu başarıyı, planlı sanayileşme ve katma değerli üretim odaklı politikaların sonucu olarak değerlendirdi. Küresel ekonomik güç dengelerinin değiştiği bir dönemde Türkiye’nin stratejik adımlar attığını vurguladı.
Bakan Kacır, küresel ticarette korumacılık tedbirlerinin ve yerinde üretim yaklaşımlarının arttığı bir döneme girildiğini ifade etti. Kritik hammadde ve teknoloji ihracatının kısıtlanmasının yaygınlaştığını, küresel ekonominin ağırlık merkezinin batıdan doğuya kaydığını dile getirdi. Bu tabloda sanayi ve teknoloji kabiliyetlerinin stratejik bir değer taşıdığını vurguladı.
Türkiye’nin bu dönüşüm sürecine erken dönemde güçlü bir şekilde hazırlandığını aktaran Kacır, AR-GE kültürünün benimsenmesi ve nitelikli insan kaynağına yatırım yapılmasıyla asırlık kazanımlar elde edildiğini söyledi. Ülkenin askeri insansız hava aracı üretiminde dünyada, ticari araç, güneş paneli, otobüs, beyaz eşya, tekstil, ağaç ürünleri ve çelik üretiminde ise Avrupa’da lider konumda olduğunu bildirdi. Ayrıca alüminyum, düz cam, seramik, plastik mamul, motorlu taşıtlar, rüzgar türbini kule ve komponentlerinde Avrupa’nın önde gelen üreticileri arasında yer aldığını belirtti.
Yıllık ihracatın 276 milyar dolara ulaştığını kaydeden Bakan Kacır, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan liderliğinde verimliliği ve teknolojiyi birleştiren, yerli ve milli kapasiteyi güçlendiren bir anlayışla ilerlendiğini ifade etti. Türkiye’nin küresel meydan okumalara rağmen yatırım, istihdam, üretim ve ihracat rotasında kalkınma yolculuğuna devam ettiğini belirtti. Ulaşılan seviyenin “Türkiye Yüzyılı” hedeflerine uzanan önemli bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.
Bakan Kacır, Türkiye Yüzyılı’nda katma değerli üretim altyapısıyla ülkeyi dünyada hak ettiği konuma taşımayı hedeflediklerini dile getirdi. Bu doğrultuda yeni nesil destek ve teşvik programlarını devreye aldıklarını söyledi. Yatırım Taahhütlü Avans Kredisi Programı ile yüksek teknoloji odaklı stratejik sektörlerdeki yatırımlara ayrıcalıklı finansman sağlandığını aktardı.
Merkez Bankası ile yürütülen programla 406 milyar lira yatırım büyüklüğüne sahip 77 projenin hızlandırıldığını açıklayan Kacır, HIT-30 Yüksek Teknoloji Yatırım Programı ile de mobilite, güneş enerjisi ve sağlık teknolojisi gibi alanlardaki yatırımların önünün açıldığını belirtti. Geçtiğimiz yıl veri merkezi, yapay zeka, kuantum altyapısı ve endüstriyel robot yatırımlarına yönelik 4,4 milyar dolar destek imkanıyla çağrılar başlatıldığını ifade etti. İklim değişikliği ve yeşil dönüşümün küresel rekabetin ana eksenlerinden biri haline geldiğini vurguladı.
2053 Net Sıfır Emisyon hedefleri ve Avrupa Yeşil Mutabakatı doğrultusunda çevreyle uyumlu, yüksek verimlilik esaslı üretim anlayışının imalat sanayisi için kritik olduğunu belirten Bakan Kacır, dijital dönüşümün de sanayinin rekabet gücünü yeniden tanımlayan temel bir kuvvet olduğunu ifade etti. Yapay zeka, siber güvenlik ve nesnelerin interneti gibi ileri dijital teknolojileri üretim süreçlerine entegre eden ülkelerin daha güçlü konuma geldiğini söyledi. Bu nedenle dijital dönüşümün ertelenemez bir öncelik taşıdığını dile getirdi.
Ekonominin lokomotif sektörlerinin sürdürülebilirlik ve verimlilik odaklı dönüşümünü desteklemek amacıyla Dijital ve Yeşil Dönüşüm programlarını hayata geçirdiklerini aktardı. Bu programlarla firmalara 226 milyon liraya kadar nakit destek ve yatırımların yüzde 40’ına kadar vergi indirimi sağlandığını bildirdi. Ülke genelinde 12 model fabrika kurulduğunu ve bu sayının önümüzdeki dönemde 16’ya çıkarılacağını duyurdu.
Sanayinin ikiz dönüşüm yolculuğunda uzun vadeli uluslararası finansman araçlarına erişimi artırmanın öncelikleri arasında yer aldığını belirten Kacır, Dünya Bankası işbirliğiyle yürütülen projelerle 1 milyar doların üzerinde finansmanın sanayicilere ve KOBİ’lere sunulduğunu kaydetti. Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası işbirliğinde KOBİ’lerin dijital dönüşüm projelerine 300 milyon avro finansman desteği sağlandığını ekledi.
Üyesi olunan Dijital Avrupa Programı ile sanayicilere, girişimcilere ve üniversitelere Avrupa’nın kritik dijital altyapılarına erişim imkanı sunulduğunu dile getirdi. Programın önemli mekanizmalarından biri olan Avrupa Dijital İnovasyon Merkezleri ağına 8 konsorsiyumun dahil olduğunu ve AI EDIH Türkiye konsorsiyumunun imalat sanayisinin yapay zeka teknolojileri odağında dijital dönüşüm süreçlerine entegrasyonunda öncü rol üstlendiğini belirtti.
Küresel gelişmelerin sanayi politikalarını yeniden şekillendirdiğine işaret eden Bakan Kacır, Türkiye’nin üretim altyapısını koruyan, güçlendiren ve genişleten bir sanayi atılımını kararlılıkla hayata geçirme arzusunda olduğunu söyledi. 2012 yılında uygulamaya alınan teşvik sistemiyle ülke genelinde pek çok yatırımın gerçekleştiğini hatırlattı. Bu dönemde yaklaşık 100 bin yatırım teşvik belgesi düzenlendiğini ve 19 trilyon lira yatırım ile 3 milyon istihdamın önünün açıldığını kaydetti.
Yeni teşvik sisteminin “Türkiye Yüzyılı Kalkınma Hamlesi” kapsamındaki üç farklı programla Milli Teknoloji Hamlesi’ni ve bölgesel kalkınmayı hızlandıran yatırımlara en güçlü destekleri sunduğunu bildirdi. Bu programlar; Teknoloji Hamlesi Programı ile yüksek teknoloji ve katma değerli yatırımların AR-GE’den seri üretime kadar desteklenmesi, Yerel Kalkınma Hamlesi Programı ile atıl kaynakların üretime kazandırılması ve bölgesel rekabetçiliğin artırılması, Stratejik Hamle Programı ile dış ticaret dengesini iyileştirici dijital ve yeşil dönüşüm yatırımlarına ayrıştırıcı teşvikler sunulması olarak sıralandı.
Bakan Kacır, bu programlar kapsamında yatırım kredilerinde 14,8 puana kadar destek sağlandığını ve finansman kullanmayan firmalara hibe desteklerinin makine-teçhizat desteği şeklinde verildiğini ifade etti. Öz kaynakla gerçekleştirilecek makine alımlarına, makine bedelinin yüzde 25’ine, yatırım tutarının yüzde 15’ine ve 301 milyon liraya kadar hibe desteği sağlandığını belirtti. Kapasite fazlası olan sektörlerdeki verimsiz yatırımların teşvik sistemi kapsamından çıkarıldığını ve Genel Teşvik Sistemi’nin sonlandırıldığını ekledi.
İstihdam teşviklerinin sosyo-ekonomik gelişmişlik endeksine göre 6 kademede uygulandığını hatırlatan Kacır, 6. Bölge illeri, Cazibe Merkezleri Programı’ndaki iller ve depremden yoğun etkilenen 65 ilçedeki yatırımlara istihdam desteklerinin süresinin 14 yıla kadar uzatıldığını söyledi. İl merkezleriyle gelişmişlik farkı yüksek 289 ilçeye bir ileri kademe teşviki sunularak kalkınma ve refahın ülkeye yayılmasının amaçlandığını dile getirdi. OSB’lerde ve endüstri bölgelerinde gerçekleşen yatırımlara bir üst bölge illerinde uygulanan teşviklerin sağlanarak planlı sanayileşmenin desteklendiğini vurguladı.
Sanayi tesislerinin yoğunluğunu Marmara’dan Anadolu’ya dengeli biçimde yayarak bölgesel sıkışmayı gidermeyi amaçladıklarını belirten Bakan, “Sanayi Alanları Master Planı”nı hazırladıklarını duyurdu. Planın ilk faz çalışmaları kapsamında Samsun-Mersin hattında 13 ilde 17 yeni yatırım alanı belirlendiğini aktardı. Bu mega endüstriyel bölgelerin altyapısı tamamlanmış, sosyal donatılarla zenginleştirilmiş, akıllı ve yeşil üretim üsleri olarak yatırımcıların hizmetine sunulacağını ifade etti. Demiryolu, liman ve otoyol bağlantılarıyla bu alanların lojistik maliyet avantajı sunan stratejik merkezler haline getirileceğini ekledi.
Mevcut OSB’ler ile endüstri bölgelerinin demiryolları ve limanlara bağlantısını hızlandıracak altyapı projeleriyle rekabet gücünün yükseltileceğini vurgulayan Kacır, Master Plan’ın ikinci fazında Irak, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri ile hayata geçirilecek “Kalkınma Yolu Projesi” güzergahında yeni bir sanayi hattı kurulmasının öngörüldüğünü söyledi. Mersin-Şırnak ve Trabzon-Şırnak Sanayi Gelişim Koridorlarının bu hatla entegre olacağını, ardından Orta Koridor ve Zengezur Koridoru üzerinde yeni sanayi alanları oluşturmak üzere çalışılacağını belirtti.
Tüm imalat sanayi firmalarının yararlanması için 100 milyar lira büyüklüğünde finansman programı oluşturulduğunu açıklayan Bakan Kacır, “İmalat Sanayi için Kredi Finansmanı ve İstihdamı Koruma Programı” ile tekstil, giyim, deri ve mobilya sektörlerindeki işletmelere sunulan çalışan başına destek tutarının 3 bin 500 liraya çıkarıldığını bildirdi. Bu programa büyük ölçekli firmaların da dahil edildiğini ekledi.
Yorum Yap