Polipropilen elyaf üretimi Bilecik’teki tesiste hammadde eritme, ekstrüzyon, çekme ve kalite kontrolüyle nasıl işler, üretim hattı adım adım anlatılıyor.
Polipropilen elyaf üretimi, polimer hammaddenin eritilmesiyle başlayıp ekstrüzyon hattından geçen ipliklerin çekilmesi, soğutulması ve lif demetleri halinde sarılmasıyla tamamlanan bir üretim zinciridir. Bu zincirin ucunda ortaya çıkan malzeme, beton dökümü sırasında harca karışan ince veya kalın sentetik liflerdir; geleneksel çelik hasır donatıya alternatif veya tamamlayıcı bir güçlendirme malzemesi olarak konumlanır. Polyfibers, bu üretim hattını Bilecik Kayı Organize Sanayi Bölgesi (OSB, sanayi tesislerinin ortak altyapıda toplandığı bölge) içindeki tesisinde işletir. Tesis 2001 yılında kuruldu; 2024 yılına gelindiğinde yıllık üretim kapasitesi 6.000 tona ulaştı.
Üretilen elyaf iki ana ürün ailesine ayrılır: makro sentetik fiber donatı ve mikro sentetik fiber donatı. Fibrile fiber ise üçüncü, daha dar bir kategoridir. Her aile farklı bir üretim profiliyle şekillenir ve farklı beton uygulamasına yöneliktir; bu ayrım bir sonraki bölümde üretim adımları üzerinden açıklanır.
Polipropilen elyaf üretim süreci, polimer reçinenin ısıtılarak eritilmesiyle başlar. Eriyik, ekstrüzyon (polimerin ısıtılıp bir kalıptan sürekli iplik halinde sıkılması işlemi) hattından geçirilir ve ince filament (tek bir sürekli iplik teli) demetleri halinde şekillendirilir. Bilecik Kayı OSB’deki tesiste yürütülen polipropilen elyaf üretimi, bu ekstrüzyon aşamasının ardından çekme, soğutma ve kesim adımlarıyla devam eder.
Çekme aşamasında filamentler germe silindirlerinden geçirilir; bu işlem lifin çekme dayanımını artırır ve çapını hedeflenen ölçüye indirir. Soğutma havuzunda sertleşen lifler, ürün tipine göre ya sürekli makara halinde sarılır ya da belirli uzunluklarda kesilerek paketlenir. Makro sentetik ürünlerde lif yüzeyi bükümlü veya girintili bir profille işlenir; bu profil betona mekanik tutunmayı artırır. Mikro sentetik ürünlerde ise lif ince monofilament (tekli sürekli iplik teli yapısı) formda kalır ve büzülme kaynaklı mikro çatlakları sınırlamaya odaklanır. Kesim adımının ardından lifler, sevkiyat öncesinde torba veya jumbo bag (büyük hacimli sevkiyat torbası) halinde ambalajlanır.
Üretim tesisi, Bilecik ili Merkez ilçesindeki Kayı OSB Mahallesi 18. Cadde üzerinde yer alır. Bu konum, tesisin hammadde tedarik hatları ve karayolu bağlantıları açısından organize sanayi altyapısından yararlanmasını sağlar. Şirketin İstanbul Kartal’daki merkez ofisi ise ticari ve teknik satış operasyonlarını yürütür; üretim ve merkez ofis fonksiyonları bu şekilde ayrı lokasyonlarda konumlanır.
Kapasite verisi zaman içinde değişti. Kilometre taşlarına göre şirket 2014 yılında 5 kıtada 7 ülkede ofis açtı, 2017 yılında kalite ve çevre yönetim sertifikalarını aldı ve 2024 yılında yıllık kapasitesini 6.000 tona çıkardı. Şirket 2022 yılından itibaren EMEA (Avrupa, Orta Doğu ve Afrika) bölgesinde faaliyet gösteren büyük ölçekli üreticilerden biri olduğunu bildiriyor. Bu zincir, tesisin 2001’deki kuruluşundan bu yana geçen dönemde kademeli bir büyüme izlediğini gösterir.
Kalite kontrol süreci, sentetik elyaf üretiminde tipik olarak hammadde girişinden ürün çıkışına kadar birden fazla aşamada işler. Süreç dört adımı kapsar: polimer reçinenin fiziksel özellik kontrolü, ekstrüzyon hattında çap ve gramaj (birim uzunluktaki iplik ağırlığı) ölçümü, çekme sonrası dayanım testi ve son parti numune kontrolü. Bu aşamalar, üretilen lifin beton içinde hedeflenen mekanik performansı karşılamasını güvence altına almak için birbirini izler.
Polyfibers, ISO 9001 (kalite yönetim sistemi standardı) ve ISO 14001 (çevre yönetim sistemi standardı) sertifikalarına sahiptir. Bu sertifikalar 2017 yılında alındı. ISO (Uluslararası Standardizasyon Örgütü) tarafından yayımlanan bu iki standart, üretim ve çevre yönetimi süreçlerinin belgelenmiş bir sisteme bağlı çalıştığını gösterir.
Makro sentetik fiber donatı, kalın çaplı ve genellikle bükümlü veya girintili yüzey profiliyle üretilir; bu profil betona mekanik kenetlenmeyi artırır ve çelik hasır donatının yerini alacak yapısal katkıyı hedefler. Polytwist® PT, Polytwist® PTB, Polytwist® PTB36 ve Polymacro® PM bu kategoride üretilen ürünlerdir.
Mikro sentetik fiber donatı ise ince monofilament yapıda üretilir ve betonun erken yaş büzülme çatlaklarını sınırlamaya yönelir. Polymono® bu kategoride üretilir; Monofire® ise yangına dayanıklı özellikte üretilen ayrı bir mikro fiber ürünüdür. Polyfibril® fibrile fiber kategorisinde, Fibtwist® FT ise sentetik elyaf kategorisinde konumlanır.
| Ürün | Kategori |
| Polytwist® PT | Makro sentetik elyaf |
| Polytwist® PTB | Makro sentetik elyaf |
| Polytwist® PTB36 | Makro sentetik elyaf |
| Polymacro® PM | Makro sentetik fiber donatı |
| Polymono® | Mikro sentetik fiber donatı |
| Polyfibril® | Fibrile fiber |
| Fibtwist® FT | Sentetik elyaf |
| Monofire® | Yangına dayanıklı mikro fiber |
Üretilen elyaf, saha betonundan tünel kaplamasına kadar geniş bir uygulama alanında kullanılır. Bu alanlardan biri, basınçlı hava ile yüzeye uygulanan shotcrete (püskürtme beton tekniği) betonlardır. Polyfibers’ın referans listesinde 21 proje Türkiye genelinde yer alır. Sabiha Gökçen Uçak Hangarı ve BMW otomobil fabrikası, bu listenin saha ve endüstriyel zemin betonu kategorisindeki örnekleridir. Bu iki proje, ürünün büyük ölçekli endüstriyel zemin uygulamalarında tercih edildiğini gösterir.
Üretim ve ihracat ağı, İstanbul Kartal’daki merkez ofis ile 6 ülkedeki satış ofisi üzerinden yapılanır. Bu ülkeler Hollanda (Roosendaal), Fransa (Limonest-Lyon), Bosna Hersek (Tuzla), Polonya (Varşova), Romanya (Bükreş) ve Mısır’dır (10th of Ramadan City). Bu ofis ağı, üretim tesisinde çıkan lif hacminin yurt içi satışın yanında ihracat kanalıyla da dağıtıldığını gösterir. Firmanın resmi sitesinde paylaşılan bilgilere göre satış ağı 5 kıtada 50 farklı ülkeyi kapsar. Aynı kaynağa göre üretilen elyaf dünya genelinde 5 milyon m³‘ten fazla betonu güçlendirmiş ve 6.000’den fazla müşteriye ulaşmıştır. Bu rakamlar üçüncü taraf bir kaynakla ayrıca doğrulanmamıştır.
Polipropilen elyaf üretim hattı, hammaddeden lif demetine uzanan dört temel adımla (ekstrüzyon, çekme, soğutma, kesim) çalışan bir zincire dayanır. Bilecik Kayı OSB’deki tesis, 2001 kuruluşundan 2024’e uzanan dönemde kapasitesini 6.000 tona çıkardı ve bu artış üretim hattının kademeli bir ölçek büyümesi izlediğini gösterir. ISO 9001 ve ISO 14001 sertifikaları, üretim ve çevre yönetiminin belgelenmiş bir sisteme bağlı olduğunu ortaya koyar. Makro ve mikro ürün ayrımı, aynı üretim altyapısının farklı lif profilleriyle farklı beton ihtiyaçlarına (yapısal kenetlenme veya çatlak kontrolü) yanıt verecek şekilde çeşitlendirildiğini gösterir. 6 ülkedeki ofis ağı ise üretim hattının yalnızca yurt içi değil ihracat odaklı bir dağıtım zincirine bağlı çalıştığını teyit eder.
Beton güçlendirme projelerinde lif tipi ve dozaj miktarı, projenin statik hesabına göre değişir; uygulama öncesi proje mühendisiyle teknik şartname üzerinden doğrulama yapılması önerilir.
Polipropilen elyaf, polipropilen polimer reçinenin eritilip ekstrüzyon hattından iplik halinde sıkılmasıyla üretilir. Eriyik halindeki polimer, ince filamentler halinde şekillendirildikten sonra çekme ve soğutma adımlarından geçer. Son aşamada lifler makaraya sarılır veya kesilerek paketlenir. Bu süreç makro ve mikro ürün ailelerinin ikisinde de aynı temel hammaddeyle başlar.
Üretim, Bilecik ili Kayı Organize Sanayi Bölgesi içindeki tesiste yapılır. Tesis 2001 yılında kuruldu ve 2024 itibarıyla yıllık 6.000 ton kapasiteyle çalışır. Şirketin İstanbul Kartal’daki merkez ofisi ticari ve teknik satış fonksiyonlarını yürütür. Üretim ve merkez ofis böylece farklı lokasyonlarda konumlanır.
Makro sentetik fiber donatı kalın çaplı ve bükümlü profille üretilir; betona mekanik kenetlenme sağlar ve çelik hasır donatıya alternatif konumlanır. Mikro sentetik fiber donatı ise ince monofilament yapıda üretilir ve erken yaş büzülme çatlaklarını sınırlar. Polytwist ve Polymacro serisi makro kategoride, Polymono ve Monofire mikro kategoride üretilir.
Üretimde ISO 9001 kalite yönetim sistemi ve ISO 14001 çevre yönetim sistemi sertifikaları aranır. Polyfibers bu iki sertifikayı 2017 yılında aldı. Sertifikalar, üretim ve çevre yönetimi süreçlerinin belgelenmiş bir sisteme göre işlediğini gösterir. Kalite kontrolü hammadde girişinden ürün çıkışına kadar birden fazla ölçüm adımını kapsar.
Üretilen elyaf saha ve endüstriyel zemin betonu, beton yolları, prekast beton, püskürtme (shotcrete) beton, otopark betonu, ray altı betonu ve tünel kaplama betonu gibi uygulamalarda kullanılır. Sabiha Gökçen Uçak Hangarı ve BMW otomobil fabrikası bu uygulama alanlarına örnek gösterilen referans projeler arasındadır. Uygulama alanı seçimi, lifin makro veya mikro kategoride üretilmiş olmasına göre değişir.
Yorum Yap