Bölgedeki savaş, Körfez ülkelerinin ekonomilerini derinden etkilerken, emlak ve borsalarda düşüşler yaşandı. Uzmanlar, küresel enflasyon riskine dikkat çekiyor.
Bölgedeki savaşın başlamasıyla birlikte Körfez ülkelerinin ekonomileri ciddi darbe alırken, Dubai ve Katar’da emlak ve borsa endekslerinde keskin düşüşler yaşandı. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Erhan Akkaş, Hürmüz Boğazı’ndaki potansiyel risklerin ve enerji altyapısına yönelik tehditlerin küresel ekonomide enflasyonist baskıyı artırdığını belirtti. Bu durum, özellikle petrol ve doğal gaza bağımlı küresel ekonomide üretim maliyetlerini yükseltiyor.
Savaşın başladığı günden bu yana Dubai emlak endeksi yaklaşık yüzde 26, Katar emlak endeksi ise yaklaşık yüzde 7 oranında düşüş gösterdi. Dubai finansal market endeksinde yaklaşık yüzde 15’lik bir azalma dikkati çekti. Suudi Arabistan borsası da savaşın ilk günlerinde keskin bir gerileme yaşadı ve toparlanmasına rağmen düşük seyrini sürdürüyor. Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar borsalarında da sert düşüşler gözlendi.
Doç. Dr. Erhan Akkaş, Körfez’in petrol ve türevleriyle öne çıkan enerji zengini bir bölge olduğunu anımsatarak, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının veya enerji altyapısının zarar görmesinin ülkeleri ciddi risklerle karşı karşıya bırakacağını ifade etti. Küresel ekonominin büyük ölçüde Körfez petrolüne ve doğal gazına bağlı olması nedeniyle, enerji sektöründeki bir sorunun doğrudan ilişkisi olmayan sektörleri dahi etkilediğini vurguladı. Hemen her sektörde üretim maliyetleri artış göstererek küresel ekonomide enflasyonist baskı oluşturuyor.
Akkaş, savaşta en fazla etkilenecek yerlerin başında Dubai’nin geldiğini ve yeniden ihracat (re-export) faaliyetlerinin bu krizden doğrudan etkilendiğini dile getirdi. Birleşik Arap Emirlikleri’nin, özellikle Dubai Limanı ile küresel deniz ticaretinin ve lojistik ağların önemli merkezlerinden biri olduğunu belirtti. Petrol ve doğal gazın neredeyse tüm sektörler için temel girdi olması nedeniyle, üretimde yaşanacak herhangi bir düşüş veya lojistik aksaklık, otomotivden ambalaj sanayisine kadar geniş bir üretim yelpazesinde kesintilere yol açıyor. Plastik ve petrol türevlerinin hammadde olduğu üretim süreçlerinde ciddi sorunlar ortaya çıkarak fiyat artışlarını beraberinde getiriyor.
Bu tür krizlerden yayılma etkisiyle hemen her sektörün etkilenebileceğine işaret eden Akkaş, Körfez ülkelerinin iş gücünün büyük ölçüde yabancı çalışanlara dayandığını vurguladı. Özellikle uzmanlık, yöneticilik ve teknik bilgi gerektiren mühendislik gibi alanlardaki beyaz yakalı ihtiyacının çoğunlukla batı ülkelerinden karşılandığını anlattı. Beyaz yakalıların, kendilerini güvensiz hissettikleri bir yerde bulunmak istemeyecekleri ve kendi ülkelerine veya daha güvenli bölgelere dönmeyi tercih edebilecekleri değerlendirmesinde bulundu. Bölgede yaşayanlar, beyaz yakalı çalışanların ülkelerine dönme eğiliminde olduğunu ifade ediyor.
Yorum Yap