Doç. Dr. Hanife Usta Atmaca, aşırı tuz tüketiminin hipertansiyon, böbrek yetmezliği ve mide kanseri gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini bildirdi. Günlük 5 gramı aşmamalı.
Başakşehir Çam ve Sakura Şehir Hastanesi İç Hastalıkları Kliniği Eğitim Görevlisi Doç. Dr. Hanife Usta Atmaca, aşırı tuz tüketiminin hipertansiyon, böbrek yetmezliği, mide kanseri ve kalp-damar hastalıkları gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini belirtti. “11-17 Mayıs Dünya Tuza Dikkat Haftası” kapsamında açıklamalarda bulunan Atmaca, tuzun (sodyum klorür) vücutta elektrolit görevi gördüğünü ve sıvı dengesinde kritik rol oynadığını hatırlattı.
Aşırı tuz alımı, vücutta su tutulmasına ve kan hacminin artmasına neden olur. Bu durum, kan basıncını doğrudan yükselterek hipertansiyona yol açar. Hipertansiyon, miyokard infarktüsü, kalp yetmezliği ile iskemik ve hemorajik inme gibi kardiyovasküler hastalık risklerini belirgin şekilde artırır.
Doç. Dr. Atmaca, tuzun en bilinen sağlık etkisinin hipertansiyon olduğunu vurguladı. Bunun yanı sıra, aşırı tuz tüketiminin böbreklerde hiperfiltrasyona yol açarak böbrek yetmezliğine zemin hazırladığını belirtti. Diyabet hastaları için bu riskin daha da ciddi hale geldiğini ekledi.
Uzun vadede fazla sodyum alımı, böbreklerden kalsiyum atılımını artırarak osteoporoz gelişimini kolaylaştırabilir. Midede irritasyona ve bakteri kolonizasyonuna neden olabilen tuz, özellikle işlenmiş gıdalarla birlikte tüketildiğinde mide kanseri riskini yükseltir. Karaciğer yağlanması, demans ve insülin direnci oluşumunu kolaylaştırdığına dair kanıtlar da bulunmaktadır.
Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre, sağlıklı bir yetişkinin günlük tuz tüketimi en fazla 5 gramı geçmemelidir. Bu miktar, yaklaşık bir çay kaşığı tuza veya 2 bin miligram sodyuma denk gelir. Günlük tuz ihtiyacının büyük çoğunluğu (%75-80), yemeklere eklenen tuzdan değil, hazır gıdalardaki “gizli tuzdan” karşılanır.
İşlenmiş et ürünleri, hazır çorbalar, bulyonlar, turşular, salamura ürünler, peynirler, hazır soslar, atıştırmalıklar ile hazır ve dondurulmuş gıdalar yüksek miktarda sodyum içerir. Bir kase hazır çorba bile günlük tuz ihtiyacının yarısından fazlasını karşılayabilir.
Yemeklerin evde hazırlanması ve pişirme sürecinde tuz kullanımının azaltılması önerilir. Bu yöntemle eklenen tuz miktarı üzerinde doğrudan kontrol sağlanabilir. Zamanla damak tadı düşük tuz seviyesine uyum gösterir. Yemekleri lezzetlendirmek için karabiber, kekik, nane, kimyon, pul biber, sarımsak ve limon suyu gibi alternatifler kullanılabilir.
Sofrada tuzluk bulundurulmaması ve yemeğin tadına önce tuzsuz bakılması tavsiye edilir. Paketli ürünlerde etiket okuma alışkanlığı önemlidir. 100 gramında 1,25 gram sodyum (yaklaşık 3 gram tuz) üzerindeki ürünler yüksek tuzlu kabul edilir ve daha düşük tuz içeren ürünler tercih edilmelidir.
Bol su tüketimi böbreklerin fazla sodyumu atmasına yardımcı olurken, asıl çözüm tuzu azaltmaktır. Düşük sodyumlu tuzlar, sodyum klorür oranını düşürüp potasyum klorür eklenerek üretilir. Bu ürünler, sodyum alımını azaltıp potasyum alımını artırır. Hipertansiyon hastaları, kalp-damar hastalığı riski taşıyanlar ve orta yaş üstü bireyler düşük sodyumlu tuzlardan fayda görebilir.
Yorum Yap