TCMB, 2025 yılı enflasyon hedefini tutturamama nedenlerini ve gelecek para politikalarını hükümete ilettiği açık mektupta açıkladı.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), hükümete gönderdiği açık mektupta, 2025 yılı enflasyonunun hedeflenen belirsizlik aralığının üzerinde gerçekleştiğini bildirdi. Mektupta, bu sapmanın nedenleri ile enflasyonun yeniden hedef patikasına yaklaştırılması amacıyla uygulanan ve uygulanacak para politikaları detaylandırıldı. TCMB, 2025 boyunca sıkı para politikası duruşunu sürdürdüğünü vurguladı.
2024 Haziran’da başlayan dezenflasyon süreci 2025’te devam etti; ancak arz yönlü gelişmeler, fiyatlama katılıkları ve beklentilerin hedeflerle uyumsuzluğu süreci yavaşlattı. Sıkı parasal duruş ve talep dengelenmesi bu süreci destekledi.
Küresel emtia fiyatlarındaki dalgalanmalar, özellikle enerji ve tarımsal ürünlerdeki düşüşler olumlu etki yarattı. Ancak jeopolitik gerilimler ve bazı metal fiyatlarındaki artışlar maliyet baskısı oluşturdu.
Yurt içinde kuraklık ve don hadiseleri gıda fiyatları üzerinden enflasyonu yukarı çekti. Bitkisel üretimdeki düşüşler üçüncü çeyrekte fiyat dalgalanmalarına yol açarken, yıl sonunda hava koşullarıyla bu etkiler kısmen zayıfladı.
2025 yılında döviz kurunun enflasyon üzerindeki etkisi sınırlı kaldı. Türk lirasındaki istikrarlı seyir ve dezenflasyonist talep koşulları kur geçişkenliğini azalttı.
Kira ve eğitim gibi geçmiş enflasyona endeksli hizmet kalemlerinde fiyat artışları yüksek seyretti. Tavan fiyat düzenlemeleri sonrası gözlenen telafi edici ayarlamalar da yıllık artışlara katkı sağladı.
Hizmet grubundaki yaygın fiyat artışları çekirdek enflasyondaki gerilemeyi yavaşlattı. Tütün ürünleri, doğal gaz ve şebeke suyu gibi yönetilen fiyatlardaki ayarlamalar da enflasyonu etkiledi.
Talep koşulları yıl genelinde dezenflasyonist seviyelerde seyretti. Deprem sonrası konut inşaatı ve bazı dayanıklı tüketim kalemlerindeki eğilimler nedeniyle talepteki dengelenme kademeli gerçekleşti.
Enflasyon beklentileri yıl boyunca gerileme eğilimi gösterse de hedeflerin üzerinde kaldı. Bu durum dezenflasyon hızını sınırlarken, mali disiplin ve para politikası eşgüdümü sürece önemli katkı sağladı.
TCMB, 2025 yılı boyunca enflasyon gerçekleşmeleri, ana eğilim ve beklentileri dikkate alarak sıkı para politikası duruşu belirledi. Banka, para politikası kararlarını enflasyon görünümü odaklı, toplantı bazlı ve ihtiyatlı bir yaklaşımla aldı.
Bankanın ocak ve mart aylarında politika faizi olan bir hafta vadeli repo ihale faiz oranı toplamda 500 baz puan indirilerek yüzde 42,5’e çekildi. Mart ortasında finansal piyasalardaki riskleri sınırlamak amacıyla gecelik borç verme faiz oranını yüzde 46’ya yükseltti ve repo ihalelerine bir süre ara verdi.
Nisan ayında TCMB, enflasyonun ana eğilimi üzerindeki etkilere dikkat çekerek politika faizini yüzde 46’ya çıkardı. Gecelik borç verme faiz oranını yüzde 49’a, borçlanma faiz oranını ise yüzde 44,5’e yükseltti ve bir haftalık repo ihalelerine yeniden başlanacağını duyurdu.
Haziran ayında politika faizini sabit tutan Banka, takip eden dönemde toplam 800 baz puanlık indirim gerçekleştirdi. 2025 Aralık itibarıyla faiz oranı yüzde 38’e düşürüldü, 2026 Ocak ayında ise sınırlı bir indirimle yüzde 37 seviyesine getirildi.
TCMB, piyasa mekanizmasının işlevselliğini artırmak ve makro finansal istikrarı güçlendirmek amacıyla 2025 yılında makroihtiyati politika uygulamalarına devam etti. Kur korumalı mevduat hesaplarının sonlandırılması ve Türk lirası mevduat payının artırılmasına yönelik uygulamalar parasal aktarımı destekledi.
Banka, kredi gelişmelerini yakından izleyerek öngörülen patikadan sapma riskine karşı gerekli tedbirleri devreye aldı. TCMB, enflasyon görünümünde belirgin bir bozulma olması hâlinde para politikası duruşunu sıkılaştıracağını bildirdi.
Kredi ve mevduat piyasalarında öngörülmeyen gelişmeler olması durumunda ise ilave makroihtiyati adımlar uygulayacak. Enflasyon ve para politikasına dair detaylı bilgiler “2026 Enflasyon Raporu-I” ve “2026 Para Politikası” metinlerinde yer alıyor.
Yorum Yap